qlikview

در مقاله ست‌اکسپرژن‌‌ها در کلیک‌ویو با مفهوم ست‌اکسپرژن و قانون‌های حاکم بر آن آشنا شده‌اید. در آن مقاله، دیدید که چگونه یک ست‌اکسپرژن با ساخت مجموعه‌ها و ترکیب آن‌ها با استفاده از عملگرهایی مانند اجتماع، اشتراک، تفاضل و تفاضل متقارن مجموعه‌ای جدید می‌سازد و با استفاده از این مجموعه تازه، نتایج یک تابع همانند جمع و یا میانگین را محاسبه‌می‌کند. از آنجایی که کلیک‌ویو همچون یک‌ دیتابیس(همانند SQL) عمل‌می‌کند، لذا اگر بخواهیم ست‌اکسپرژن‌ها را با دستورهای SQL مقایسه کنیم باید آن را با ترکیبی از دستورهای where، union، cross join و نظیر این‌ها مقایسه‌کنیم. هر ست‌اکسپرژن شامل چند بخش می‌باشد(این بخش‌ها عبارتند از ست‌مدی‌فایر، ست‌آیدنتی‌فایر و ست‌اوپریتور). هر ست‌مدی‌فایر تقریبا(توجه شود تقریبا) مشابه دستور where در SQL می‌باشد و ترکیب ست‌آیدنتی‌فایر با ست‌اوپریتور را می‌توان با union و cross join مقایسه کرد. اگر با دیتابیس کارکرده باشید یادگیری دستورهای ست‌اکسپرژن چندان سخت نخواهد بود. تمرین و حل مسئله بهترین روش یادگیری می‌باشد، لذا در این مقاله با یک مثال کاربردی به استفاده از ست‌اکسپرژن‌ها خواهیم‌پرداخت. 

کلیک‌ویو یک برنامه یا اپلیکیشن(Application) برپایه معماری سه‌لایه برای جمع‌آوری داده‌ها از منابع مختلف همانند دیتابیس‌هایی چون اوراکل و یا اس‌کیو‌ال، صفحه گسترده‌ها همانند اکسل‌ فایل، فایل‌های متنی و ... و ذخیره این داده‌ها درون یک فایل از نوع داده کلیک‌ویو می‌باشد، پس از جمع‌آوری و ذخیره داده‌ها، ساختار مدل داده‌ای تهیه‌می‌گردد و در نهایت کاربر می‌تواند از آن برای تهیه داشبورد مورد نظر استفاده‌نماید. کلیک‌ویو در برخورد با داده، آن‌ها را هم‌چون یک مجموعه می‌بیند، این بدین معنی است که هر جدول از داده‌ها درقالب یک یا چند مجموعه مدل‌سازی می‌گردد. با این روش تمامی عملیات‌های مرتبط با نظریه مجموعه‌ها همانند اشتراک، اجتماع، متمم و ... بر روی داده‌ها قابل انجام است. دستوراتی چون Aggr و یا عبارات مجموعه‌ای(Set Experssions) در کلیک‌ویو به داده همچون عضوی از یک مجموعه(منظور از مجموعه مفهوم ریاضی آن در نظریه مجموعه‌ها می‌باشد) نگاه می‌کنند. ست‌اکسپرژن برای تعریف و مشخص‌کردن محدوده یک محاسبه استفاده می شود(برای نمونه، وقتی می‌خواهیم دستور sum را اجرا کنیم با استفاده از ست‌اکسپرژن می‌توانیم محدوده‌ای را که می‌خواهیم عمل جمع انجام شود را مشخص کنیم(چیزی شبیه دستور where در SQL). در این‌جا می‌خواهیم نحوه تعریف و استفاده از عبارات مجموعه‌ای را در کلیک‌ویو بررسی کنیم.

یکی از مشکلات بر سر راه زیباسازی یک گزارش استفاده از تصویر و نمایش آن می‌باشد. البته با وجود تکنولوژی‌های جدید در برنامه‌نویسی دیگر این‌کار مشکلی به‌ حساب نمی‌آید. فرض کنید که شما می‌خواهید یک گزارش کلیک‌ویو برای یک نرم‌افزار پرسنلی طراحی‌ کنید، نخستین قدم در زیباسازی آن، نمایش تصویر چهره پرسنل است چرا که کاربر گزارش شما فقط با دیدن تصویر حتی بدون دانستن نام شخص می‌تواند به خواسته خود برسد(بخصوص اگر این شخص مدیرعامل و یا مدیر بخش نیروی انسانی باشد و حافظه تصویری نیرومندی هم داشته باشد). در بیشتر مواقع تصاویر در یک فولدر و با فرمت تصویری مانند jpg و png و ... ذخیره می‌شوند، کلیک‌ویو قابلیت خواندن فایل را از درون یک فولدر را دارد،‌ کافیست ارتباطی میان نام فایل و اطلاعات آن شخص در فایل دیتابیس‌مان برقرار کنیم. مثلا یک فیلد که نام فایل تصویر درون آن قرار دارد را در جدول اطلاعات افراد نگهداری کنیم. در این‌جا هدف برقراری این ارتباط نیست بلکه خواندن فایل‌های تصاویر و نمایش آن‌ها در کلیک‌ویو می‌باشد.

بسیاری از شرکت‌ها برای اطلاعات مورد نیازشان از اکسل و شیت‌های آن استفاده می‌کنند. اکسل قابلیت‌های بی‌شماری در نگهداری داده‌ها، آنالیز و ارزیابی آن‌ها دارد. از دستور‌های آماری چون sum و average و ... که با آن‌ها می‌توان اطلاعات آماری چون میانگین و انحراف‌معیار و از این قبیل بدست‌آورد و یا دستورهای lookup که امکان جستجوی داده‌ی خاصی در انبوهی از داده‌ها به ما می‌دهد و یا دستورهای مهندسی که این امکان را فراهم‌می‌کند تا تابع‌های مهندسی مانند تابع بسل و یا عددهای مختلط بر روی داده‌ سلول‌های اکسل بکارگرفت. دراینجا هدف آموزش اکسل نیست اما فرض کنید که در یک شرکت، اطلاعات فروش درون یک فایل اکسل ذخیره شده باشد، البته نه در یک شیت بلکه در چندین شیت مختلف. در گذشته نحوه اتصال به یک فایل اکسل و دریافت اطلاعات از یک شیت(Sheet) را آموزش داده‌ایم. اگر از دو یا چند شیت مجزا(تعداد شیت‌ها محدودباشد) بخواهیم اطلاعات را دریافت کنیم با استفاده از دستورLOAD به تعداد شیت‌ها می‌توان اطلاعات را خواند، اما نکته اینجاست که گاهی تعداد شیت‌ها بسیار زیاد می‌باشد و یا تعداد شیت‌ها متغیر بوده و امکان دارد با گذشت زمان کم و زیاد شود حال چه باید کرد و یا حتی از آن بدتر نام شیت‌ها متغیر باشند(چرا که دستور LOAD از نام شیت استفاده می‌کند). به‌راستی در این وضعیت چه‌باید کرد؟

با یک مثال مسئله بازتر خواهد شد: فرض کنید اطلاعات فروش برای هر بازاریاب در یک شیت جدا ذخیره‌شده باشد و مثلا اگر یک بازاریاب روزی مرخصی بود، هیچ شیتی برای آن بازاریاب در فایل اکسل وجود نخواهد داشت. پس در عمل اگر روزی 5 بازاریاب سرکارباشند ما 5 شیت مجزا داریم و اگر روزی 4 بازاریاب داشته‌باشیم(یکی مرخصی باشد) فقط 4 شیت خواهیم داشت.