در مقاله‌های پرزنتیشن پاورپوینت بصورت خودکار(بخش یکم) و پرزنتیشن پاورپوینت بصورت خودکار(بخش دوم) از یک فایل اکسل که داده‌های خام را شامل میشد، اقدام به استخراج داده‌های مورد نیاز کردیم سپس با ساخت یک فایل پاورپوینت( به‌عنوان یک فایل تمپلیت Template)، نمودارهای اولیه مورد نیازمان را تهیه‌کردیم وبا استفاده از کد‌های VBA توانستیم سه روتین برای اتصال و قطع اتصال به اکسل و همچنین نحوه انتقال اطلاعات از یک فایل اکسل به فایل اکسلی دیگر را تهیه نمودیم. از این پس با نحوه ایجاد یک اسلاید جدید از روی اسلایدهای تمپلیت آشنا شده، سپس خواهیم‌دید چطور می‌توان به داده‌های هر نمودار دسترسی داشت، همچنین چگونه باید با اکسل تعامل کرد تا آن داده‌ای را که نیاز داریم را در اختیار ما قراردهد و در نهایت با برقرار ارتباط میان داده‌های اکسل با نمودار مورد نظرمان خواهیم‌توانست پرزنتیشن مورد نظر را تهیه‌نماییم. شاید در نگاه نخست این‌کار ساده بنظر برسد اما خواهیم دید، تهیه این پاورپوینت نه تنها ساده نیست بلکه پیچیدگی خاص خود را دارد، اما پس از این مراحل دیگر ساخت گزارش‌های مشابه چندان پیچیده نخواهدبود و شما به راحتی خواهید توانست هر گزارشی(منظور پرزنتیشن پاورپوینت می‌باشد) را با یک کلیک تهیه نمایید.

در مطلب پرزنتیشن پاورپوینت بصورت خودکار(بخش یکم) از یک فایل اکسل که داده‌های خام را شامل میشد، اقدام به استخراج داده‌های مورد نیاز کردیم(البته قابل ذکر است این روند فعلا ادامه خواهد داشت زیرا پرزنتیشنی که مورد نیاز است بیش از این‌ها اسلایدهای گوناگون نیاز دارد) سپس با ساخت یک فایل پاورپوینت به‌عنوان یک فایل تمپلیت(Template) نمودارهای اولیه مورد نیازمان را تهیه‌کردیم(نمودارهای ساخته‌شده تنها بخشی از کار می‌باشد و بقیه نمودارها به مرور تهیه‌ و مقاله‌ای درباره آن‌ها ایجاد خواهدشد)، در ادامه به نحوه اتصال به بانک اطلاعاتی‌مان(همان فایل اکسل) و چندتابع مورد نیاز دیگر را شرح می‌دهیم.

در مطلب ترفندهایی برای کار با پاورپوینت(ایجاد نمودار با برنامه نویسی VBA) دیدیم که چگونه می‌توان یک نمودار را توسط برنامه نویسی ایجاد کرد و با مطلب دستوراتی برای تغییر استایل یک نمودار در پاورپوینت توانستیم تغییراتی در شکل و رنگ و ... یک نمودار بدهیم، در این مطلب که یک رشته از مطالب بهم پیوسته می‌باشد(این بخش، نخستین قسمت آن است)، شما با نحوه ایجاد یک پرزنتیشن کامل از روی داده‌ها آشنا خواهیدشد، البته باید گفت این رشته مطالب برای کسانی مفید است که بصورت روزانه، هفتگی و یا ماهانه اقدام به تهیه گزارش ‌های مشابه می‌کنند. مثلا شما مسئول نظر سنجی از مشتریان شرکت می‌باشید و باید بصورت مستمر(مثلا ماهیانه) و با سریعترین زمان این اطلاعات را در قالب فایل پاورپوینت جهت تصمیم‌گیری‌های مدیریتی در اختیار مدیران قراردهید، و یا شما باید همه هفته اطلاعات بازاریابان خود را جمع‌آوری و در اختیار مدیران قراردهید، درست است که نرم‌افزار پاورپوینت برای این منظور تهیه نشده و اینگونه کاربرد مختص کشور ما می‌باشد، اما چه می‌شود کرد.

کسانی که با پاورپوینت کارمی‌کنند می‌دانند، هرچه تعداد اسلایدها و نمودارها در فایلی که ایجاد کرده‌اند بیشترباشد، پاورپوینت‌ مفیدتر(اینجا ایران است) خواهدبود، گاهی تعداد اسلایدها به حدی میرسد که تنها ورق زدن آن‌ها از زمان جلسه فراتر می‌رود. گاهی در هر اسلاید بیش از یک نمودار قرار دارد، حال در این‌همه اسلاید و در هر اسلاید بیش از یک نمودار، ناگهان مدیریت تصمیم می‌گیرد تمامی فونت‌های نمودارها از مثلا فونت آریال به فونت تاهوما تغییر کند و یا مثلا برای تمامی نمودارهای میله‌ای رنگ هر میله با دیگری متفاوت باشد و یا در نمودار پاراتو آیتم‌ها با 50 درصد تاثیر با رنگی متفاوت از بقیه باشد و ... از این دست تغییرات. شمایید و صدها نمودار که باید این تغییرات را درآن‌ها اعمال نمایید، حال در این میان اگر کاملا اتفاقی خطای انسانی مرتکب شوید و یکی از نمودارها فونتش تغییر نکرده‌باشد، تمامی آن پاورپوینت به هیچ نمی‌ارزد. تغییر دادن این همه نمودار سخت است و سخت‌تر از آن ایجاد مجدد فایل با فرمت خواسته‌شده‌است.پس باید راه حلی یافت تا از این‌همه سختی رهایی یافت، راه حل در بکارگیری برنامه‌نویسی در پاورپوینت است، نمونه چنین‌ کاری را در ترفندهایی برای کار با پاورپوینت دیده‌اید. مقاله جاری در ادامه آن می‌باشد.

در مقاله ست‌اکسپرژن‌‌ها در کلیک‌ویو با مفهوم ست‌اکسپرژن و قانون‌های حاکم بر آن آشنا شده‌اید. در آن مقاله، دیدید که چگونه یک ست‌اکسپرژن با ساخت مجموعه‌ها و ترکیب آن‌ها با استفاده از عملگرهایی مانند اجتماع، اشتراک، تفاضل و تفاضل متقارن مجموعه‌ای جدید می‌سازد و با استفاده از این مجموعه تازه، نتایج یک تابع همانند جمع و یا میانگین را محاسبه‌می‌کند. از آنجایی که کلیک‌ویو همچون یک‌ دیتابیس(همانند SQL) عمل‌می‌کند، لذا اگر بخواهیم ست‌اکسپرژن‌ها را با دستورهای SQL مقایسه کنیم باید آن را با ترکیبی از دستورهای where، union، cross join و نظیر این‌ها مقایسه‌کنیم. هر ست‌اکسپرژن شامل چند بخش می‌باشد(این بخش‌ها عبارتند از ست‌مدی‌فایر، ست‌آیدنتی‌فایر و ست‌اوپریتور). هر ست‌مدی‌فایر تقریبا(توجه شود تقریبا) مشابه دستور where در SQL می‌باشد و ترکیب ست‌آیدنتی‌فایر با ست‌اوپریتور را می‌توان با union و cross join مقایسه کرد. اگر با دیتابیس کارکرده باشید یادگیری دستورهای ست‌اکسپرژن چندان سخت نخواهد بود. تمرین و حل مسئله بهترین روش یادگیری می‌باشد، لذا در این مقاله با یک مثال کاربردی به استفاده از ست‌اکسپرژن‌ها خواهیم‌پرداخت. 

کلیک‌ویو یک برنامه یا اپلیکیشن(Application) برپایه معماری سه‌لایه برای جمع‌آوری داده‌ها از منابع مختلف همانند دیتابیس‌هایی چون اوراکل و یا اس‌کیو‌ال، صفحه گسترده‌ها همانند اکسل‌ فایل، فایل‌های متنی و ... و ذخیره این داده‌ها درون یک فایل از نوع داده کلیک‌ویو می‌باشد، پس از جمع‌آوری و ذخیره داده‌ها، ساختار مدل داده‌ای تهیه‌می‌گردد و در نهایت کاربر می‌تواند از آن برای تهیه داشبورد مورد نظر استفاده‌نماید. کلیک‌ویو در برخورد با داده، آن‌ها را هم‌چون یک مجموعه می‌بیند، این بدین معنی است که هر جدول از داده‌ها درقالب یک یا چند مجموعه مدل‌سازی می‌گردد. با این روش تمامی عملیات‌های مرتبط با نظریه مجموعه‌ها همانند اشتراک، اجتماع، متمم و ... بر روی داده‌ها قابل انجام است. دستوراتی چون Aggr و یا عبارات مجموعه‌ای(Set Experssions) در کلیک‌ویو به داده همچون عضوی از یک مجموعه(منظور از مجموعه مفهوم ریاضی آن در نظریه مجموعه‌ها می‌باشد) نگاه می‌کنند. ست‌اکسپرژن برای تعریف و مشخص‌کردن محدوده یک محاسبه استفاده می شود(برای نمونه، وقتی می‌خواهیم دستور sum را اجرا کنیم با استفاده از ست‌اکسپرژن می‌توانیم محدوده‌ای را که می‌خواهیم عمل جمع انجام شود را مشخص کنیم(چیزی شبیه دستور where در SQL). در این‌جا می‌خواهیم نحوه تعریف و استفاده از عبارات مجموعه‌ای را در کلیک‌ویو بررسی کنیم.

یکی از جلوه‌های زیبای یک سیستم داشبورد استفاده از انواع مختلف چارت‌ها و نمودارها برای بهبود در سیستم‌ تصمیم‌گیری می‌باشد. مدیران تصمیم‌گیرنده! در یک سازمان با استفاده از اطلاعات نمایش‌ داده‌شده در یک سیستم داشبورد می‌توانند برای آینده تصمیم‌گیری کرده و براساس آن اقدامات لازم را انجام‌دهند. نمودارها باید تمام آن چیزی را که یک مدیر نیازدارد در کمترین زمان و با کمترین اطلاعات و نمودار، اما با بیشترین دقت و کارایی ارائه‌دهند. برخی از مدیران(بخصوص مدیران ایران‌زمین) حتی لازم دارند سیستم داشبورد با این داده‌ها تصمیم بگیرد تا زحمت تصمیم‌گیری و تبعات آن دامن‌شان را نگیرد(اینگونه مدیران بسیار شگفت‌انگیز  و فراوان هستند)، کافی است اطلاعات نمایش داده شده کمی(حتی کمتر از کمی) زیاد باشد، آنگاه شما می‌مانید و یک سیستم داشبورد ناکارآمد که باعث شده سازمان به اهدافش نرسد و حتی شکست بخورد(حتی بهترین داشبورد هم از تهمت ناکارآمدی مصون نیست، درصورتی که مدیران بسیار لایق و کاردان هستند). یکی از نمودارهای بسیار کارآمد که می‌تواند جلوی تهمت ناکارآمدی را بگیرد نمودار میله‌ای‌آبشاری می‌باشد. فرض کنید اطلاعات فروش بازاریابان را دارید و می‌خواهید با استفاده از نمودار میله‌ای اطلاعات فروش را نمایش دهید و در ضمن می‌خواهید نمایش به‌گونه‌ای باشد تا با نگاهی سهم هریک از افراد نسبت به فروش کلی مشخص‌گردد. نمودار میله‌ای به تنهایی توانایی آن را ندارد اما نمودار میله‌ای‌آبشاری این امکان را براحتی فراهم می‌کند.

برنامه‌نویسان بخصوص کسانی که برنامه تهیه گزارش‌های قابل چاپ ایجاد می‌کنند حتما نیاز به یک ابزاری برای تعیین محل دقیق قرار‌گیری اطلاعات دارند مثلا فرض‌کنید می‌خواهید درون یک فرم کاغذی چاپ‌شده و آماده که سربرگ شرکت را نیز دارد اطلاعات فاکتور فروش را چاپ‌کرده و تحویل‌دهید. این‌کار درظاهر ساده می‌باشد اما قرار دادن اطلاعات دقیقا در محلی‌خاص بسیار سخت است برای نمونه قراردادن نام مشتری دقیقا در محل مورد نظر(یعنی در جلوی کلمه نام‌مشتری که روی کاغذ چاپ شده‌است) نیاز به چندین بار سعی‌وخطا دارد تا کار بدرستی انجام‌شود، اما با سعی‌وخطا هم دقیقا نمی‌توان اطلاعات را درست ارنج(Arrange) نمود. اما ابزاری مانندخطکش که ابعاد کاغذ درآن مشخص‌باشد کمکی بزرگ در این راه به برنامه‌نویس می‌کند. با این ابزار دقت قراردادن اشیا در محلی خاص افزایش یافته و امکان هم‌تراز نمودن افزایش می‌یابد. البته این ابزار از نظر امکانات بسیار ابتدایی می‌باشد، یک خطکش باید دارای واحداندازه‌گیری، قابلیت زوم(Zoom)شدن و یا اسکیلینگ(Scaling)، قابلیت اسکرول(Scroll)شدن و چندین امکان دیگری باشد تا به توان از آن استفاده نمود. در این مقاله سعی می‌گردد در چند مرحله تک‌تک قابلیت‌های موردنیاز را به آن اضافه‌نمود.

زیبایی در طراحی ابزار یکی از صفات بارز در WPF می‌باشد، داشتن کنترل‌هایی همانند کنترل‌های موجود در برنامه‌نویسی فرم‌بیس از نظر کارایی مناسب است اما بدلیل استفاده WPF از دایرکت‌ایکس در پس‌زمینه اگر بتوان کنترل‌های گرافیکی زیباتر و جذاب‌تر با همان کارایی ایجاد کرد کاری‌است بسیار دلچسب. برنامه‌نویس‌هایی که با ابزارها و کنترل‌های تلریک آشنایی دارند, حتما RadToggleSwitchButton را دیده‌اند، یک کنترل زیبا بصورت دکمه خاموش و روشن که مانند کلید لامپ می‌باشد اما همانند یک ToggleButton در WPF عمل‌می‌کند، و یا یک RadPathButton که به شما امکان تهیه یک دکمه(Button) با شکل دلخواه(با استفاده از PathGeometry) را می‌دهد و کارایی آن دقیقا معادل Button در WPF است و یا ابزارهای ساخت منوبار و تولزبار و ... که همگی بصورت بسیار زیبا در تلریک یافت می‌شود. این قابلیت‌ها فقط بدلیل محیط گرافیکی در WPF امکان‌پذیر است. اما برای تهیه هرکدام از این کنترل‌ها باید تمپلیت(Template) آن‌ را ساخت، این‌کار چندان ساده نیست و شاید حتی دربرخی موارد غیرممکن به نظربرسد. اما اگر بشود تمپلیت یک کنترل را بدست‌آورد براحتی می‌توان نمونه مشابه(با کمی تفاوت) ایجاد کرد. در ادامه نحوه بدست‌آوردن تمپلیت یک کنترل دلخواه را خواهید دید.

خواندن داده برای یک برنامه‌نویس بخصوص اگر بخواهد برنامه‌هایی که برپایه دیتا(دیتابیس) هستند بنویسد بسیار مهم خواهدبود، بخش مهمی از این نوع برنامه‌ها عملیات‌هایی چون جستجو، درج, بروزرسانی‌ و حذف داده‌ها را شامل می‌شوند. این عملیات‌ها اگر با استفاده از اوراکل(Oracle)، اس‌کیوال(SQL) و یا برنامه‌هایی مشابه باشد تا حدود زیادی ساده و راحت است اما اگر داده‌ها در یک فایل متنی یا یک اکسل ذخیره شده‌باشد این‌گونه عملیات‌ها سخت‌تر و مشکل‌تر خواهدبود چرا که ساختار داده خوانده شده، یک ساختار جدولی نیست و امکاناتی چون جستجو، درج، بروزرسانی و حذف را باید توسط برنامه شبیه‌سازی کرد. در اینجا هدف فقط خواندن داده‌ها از یک شیت(Sheet) خاص از یک فایل اکسل است و نمایش آن‌ها درون یک کامبوباکس است، البته می‌خواهیم کامبوباکس‌مان عکس را نیز نشان دهد. در گذشته(منظور برنامه‌های فرم‌بیس) گذاشتن عکس در کامبوباکس مشکلات فراوانی داشت و نیاز به استفاده از APIها بود.